Pneumokokkenvaccinatie: wat het is, voor wie en waarom

Lieber Patient,

Op donderdag 12 november geven wij naast de griepprik ook de pneumokokkenprik. Hieronder leest u wat pneumokokken zijn, wie dit jaar een uitnodiging krijgt en wat de prik doet.

Wat zijn pneumokokken?

Pneumokokken zijn bacteriën. Bijna iedereen draagt ze weleens bij zich, meestal zonder er last van te hebben. Bij mensen van 60 jaar en ouder kunnen ze wel ernstige ziekten veroorzaken, ook bij mensen die verder gezond zijn:

  • longontsteking, de meest voorkomende vorm bij volwassenen;
  • bloedvergiftiging;
  • hersenvliesontsteking.

Elk jaar overlijden in Nederland ongeveer 1.000 mensen van 60 jaar en ouder aan een ziekte door pneumokokken.

Wie krijgt dit jaar een uitnodiging?

Niet iedereen krijgt elk jaar een uitnodiging. De pneumokokkenprik wordt per geboortejaar aangeboden. Dit jaar krijgt u een uitnodiging als u bent geboren in:

  • 1966 (u wordt dit jaar 60);
  • 1948, 1949, 1950, 1951 of 1952.

Bent u geboren in 1948 tot en met 1952? Dan kreeg u vijf jaar geleden een eerdere versie van de prik aangeboden. U komt nu in aanmerking voor het nieuwe vaccin.

Het vaccin

Sinds het najaar van 2025 wordt een nieuw vaccin gebruikt. Dit beschermt tegen 20 typen pneumokokken, werkt beter en beschermt langer dan het vorige vaccin. Eén prik geeft vele jaren bescherming.

De prik verkleint de kans op een longontsteking door pneumokokken met ongeveer 30 procent. De kans dat de bacterie in het bloed of het zenuwstelsel terechtkomt, wordt ongeveer gehalveerd.

Bijwerkingen

De bijwerkingen zijn meestal mild en verdwijnen binnen een paar dagen. U kunt last krijgen van pijn, gevoeligheid of zwelling op de plek van de prik, spierpijn, vermoeidheid, hoofdpijn of gewrichtspijn.

Samen met de griepprik

Komt u ook in aanmerking voor de griepprik? Dan krijgt u beide prikken op 12 november tegelijk. Dat geeft geen extra kans op bijwerkingen. U ontvangt waarschijnlijk voor elke prik een aparte uitnodiging.

Wat kost het?

Krijgt u een uitnodiging, dan is de pneumokokkenprik gratis. Valt u buiten de genoemde geboortejaren en wilt u zich toch laten vaccineren? Overleg dan met uw huisarts of dat voor u zinvol is. U betaalt het vaccin dan zelf; sommige zorgverzekeraars vergoeden dit vanuit de aanvullende verzekering.

Meer informatie

Uitgebreide informatie vindt u op de website van het RIVM: De pneumokokkenprik

Lees ook ons bericht De griepprik: waarom en voor wie. Vragen over de vaccinaties stelt u zoveel mogelijk via de chat op onze website.

Jetzt mit der Praxis chatten